Τρίτη, 28 Μαΐου 2019


Νέο ἄρθρο στὸ Πλανόδιον - Ιστορίες Μπονζάι

Δημήτρης Βαρβαρήγος: Ἡ άπόλυτη ἔκσταση ἀπὸ τὸν/τὴν planodion

https://mail.yahoo.com/d/folders/1/messages/10001?.intl=gr&.lang=el-GR&.partner=none&.src=fp

Δη­μή­τρης Βαρ­βα­ρή­γο­ς
Ἡ ἀ­πό­λυ­τη ἔκ­στα­ση



ΑΘΙΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ τῶν ἀ­έ­ρη­δων χα­ζεύ­ει τὶς θεῖ­ες ψυ­χὲς τῶν ἀ­θα­νά­των.
Πρώ­τη συγ­κί­νη­ση ποὺ δέ­χε­ται εἶ­ναι ἡ ἀ­πό­λυ­τη ἐ­λευ­θε­ρί­α. Δεύ­τε­ρη, ἡ ἀ­πό­λυ­τη ἔκ­στα­ση, ἡ με­τά­βα­σή της στὸ ἀρ­χαῖ­ο πα­ρελ­θόν. Τρί­τη, ἡ ἕ­νω­ση καὶ ἡ ἀ­φο­μοί­ω­σή της στὸ σή­με­ρα μὲ τὴν καρ­διὰ τοῦ χθές. Καὶ νὰ ἡ με­τα­μόρ­φω­ση εἶ­ναι ἀ­πα­ραί­τη­τη γιὰ νὰ νι­ώ­σει τὶς αἰ­σθή­σεις σὰν Ἀ­ρε­τές.

Εἶ­χε δι­α­βά­σει τὴν Ἀν­τι­γό­νη στὸ σχο­λεῖ­ο, εἶ­χε δώ­σει ἐ­ξε­τά­σεις γι’ αὐ­τήν, τὴν εἶ­χε δι­α­λέ­ξει, τὴν εἶ­χε ἀ­γα­πή­σει σὰν ἀ­δελ­φή της, ὅ­πως ἡ Ἰ­σμή­νη. Ἀ­πὸ τό­τε εἶ­χε ἐ­πι­λέ­ξει τὸ ρό­λο της, τὸ ρό­λο ποὺ θὰ ἔ­παι­ζε ἡ Ἀν­τι­γό­νη μέ­σα της. Τώ­ρα ἐ­δῶ με­τα­μορ­φώ­θη­κε ἐν­τε­λῶς, ἦ­ταν πλέ­ον ἡ Ἀν­τι­γό­νη, για­τί αἰ­σθάν­θη­κε ξαφ­νι­κὰ νὰ πλημ­μυ­ρί­ζει ἀ­πὸ ἀ­γά­πη. Ξε­χεί­λι­σε σὰν πη­γὴ δο­ξα­σμέ­νη τῆς Περ­σε­φό­νης νὰ πο­τί­σει τὰ καρ­πε­ρὰ λι­βά­δια. Ἀ­γα­ποῦ­σε τὰ πάν­τα, ἀ­κό­μα καὶ τὸν Κρέ­ον­τα τὸν μι­ση­τὸ πε­θε­ρό της. Ἀ­γα­ποῦ­σε ἀ­κό­μη καὶ τὸ θά­να­το, για­τί κα­νεὶς δὲν θὰ βρι­σκό­ταν νὰ τῆς πεῖ πὼς ἔ­κα­νε πο­τὲ ἀ­νο­μί­α, ἀ­φοῦ ὅ­λα ἀ­πὸ ἀ­γά­πη ἤ­σαν κα­μω­μέ­να. Σὰν τὰ βλέ­φα­ρά της τρε­μό­παι­ξαν στὸ φῶς χα­μο­γέ­λα­σε μὲ τὸ ὄ­νει­ρο ποὺ ἔ­βλε­πε ξύ­πνια, μὰ μί­α ἁ­πα­λὴ σκιὰ ἀν­θρώ­πι­νη τὴν χά­ι­δε­ψε καὶ σὰν μέ­σα ἀ­π’ τὴ σάρ­κα της νὰ χού­για­ξε στὸ αἷ­μα. Ἕ­να ἀ­πά­νε­μο φτε­ρού­γι­σμα ἁ­πλώ­θη­κε ἀ­λάρ­γα στὸν οὐ­ρα­νὸ ἀ­φή­νον­τάς της μί­α γλύ­κα τό­ση ποὺ ἀν­τά­μω­νε τὸν ἔ­ρω­τα. Τῆς ἔπι­α­σε ἁ­πα­λά τὸ χέ­ρι ὡς ἄλ­λος Ἰ­ά­σο­νας καὶ τὴν τα­ξί­δε­ψε στῆς καρ­διᾶς του τὴ γῆ. Καὶ τῆς ἄ­ρε­σε καὶ τοῦ ἀ­φέ­θη­κε μέ­σα ἀ­πὸ ἀ­να­στε­ναγ­μοὺς ἀ­τό­φια, νὰ τὴν ρου­φή­ξει, ὅ­πως οἱ μέ­λισ­σες τὴ γύ­ρη. Καὶ σὰν νύμ­φη γλυ­κό­λα­λη φώ­να­ξε στὴν ἕ­νω­ση γιὰ τὴν καρ­διὰ τῶν ἀν­θρώ­πων, γιὰ τὰ βά­θη τῆς γῆς τοῦ Πλού­τω­να, γιὰ τὰ θη­ρί­α τῆς ἀ­βύσ­σου καὶ γλύ­κα­νε ἡ καρ­διὰ ἀ­π’ τὸ θεῖ­ο βύ­θι­σμα κι ἔ­μοια­ζε εὐ­τυ­χι­σμέ­νη μέ­σα στὰ ἄν­θι­να πέ­πλα νὰ χύ­νον­ται στὰ κομ­ψὰ στή­θη της. Κι ἀ­να­στέ­να­ξε. Κι ἀ­να­φώ­νη­σε ὡς ἄλ­λη ἱ­έ­ρεια, ὡς ἄλ­λη Περ­σε­φό­νη, ὡς ἄλ­λη Ἀν­τι­γό­νη.

«Ἑλ­λά­δα μου, πό­σο εἶ­σαι ὄ­μορ­φη!».

Πηγή: Πρώτη δημοσίευση.
Δη­μή­τρης Βαρ­βα­ρή­γο­ς (Ἀ­θή­να, 1951) Σπούδασε ἠλεκτρονικά, σεναριογραφία, θέατρο καὶ λο­γο­τε­χνί­α στὸ «awarded by the writing school». Γρά­φει σή­ριαλ γιὰ τὴν τη­λε­ό­ρα­ση, θέ­α­τρο καὶ λο­γο­τε­χνί­α. Ἔ­χει ἐκ­δώ­σει συ­νο­λι­κὰ 18 μυ­θι­στο­ρή­μα­τα ἐ­νη­λί­κων, 7 παι­δι­κὰ βι­βλί­α καὶ ὀ­κτὼ θε­α­τρι­κὰ ἔρ­γα. Ἔ­χει συμ­με­τά­σχει ὡς ἐκ­παι­δευ­τῆς σὲ ἐρ­γα­στή­ρια δη­μι­ουρ­γι­κῆς γρα­φῆς. Τελευταῖο του βιβλίο Carpe diem (2019, Λυκόφως).

Σάββατο, 25 Μαΐου 2019

γράφει ο Δημήτρης Βαρβαρήγος


ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΙΔΗΡΑ
SILVER ALERT

Η τέρψη της ανάγνωσης δεν απορρέει μόνο από την εν γένει ελαφρότητα ενός θέματος, αλλά από τον ουσιαστικό προβληματισμό που προσφέρει. ΔΒ. 


Από την περίληψη του βιβλίου 

«Κοριτσάκι γύρω στα τέσσερα ντυμένο με την τριανταφυλλί του αθωότητα με την ατίθαση αλογοουρά και μάτια μεγαλωμένα για να χωρέσει όλο το μέλλον που απλωνότανε μπροστά του εξαφανίστηκε. Αυτή λοιπόν ήμουν εγώ, χαμένη οριστικά, κρυμμένη κάπου στα εβδομήντα τόσα χρόνια που μεσολάβησαν. Άφαντη. Λησμονημένη εκεί στην ξεγνοιασιά, στην προσδοκία, στο γέλιο το ανέμελο, σχεδόν στην άγνοια. Ψάξτε για μένα, σας εκλιπαρώ! Η άγνωστη που είμαι τώρα στο κάτοπτρο συναπαντά μια παρωδία της, είδωλο εξαθλιωμένο που αγνοεί πως είναι αυτή το κοριτσάκι που γυρεύετε και που γι’ αυτό ποτέ δεν θα το βρείτε». 



Αγγελική Σιδηρά, μια στιβαρή φωνή στα ελληνικά γράμματα… φωνή που δεν κάμφθηκε στο χρόνο, αλλά αντίθετα απόκτησε δυναμική υπόσταση κι έγινε αστείρευτη κραυγή συναισθημάτων στο πέρασμα του χρόνου, δείχνοντας μας ότι καταθέτει στο βωμό της λογοτεχνίας ένα από τα πλέον σοβαρά έργα.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στην τελευταία της συλλογή, Silver Alert, που βασίζεται σε πραγματικά περιστατικά και κάθε ποίημα μοιάζει να έχει μια χρονική ακολουθία στα γεγονότα που διαδραματίζονται.

Με αυτό το βιβλίο, θεωρώ ότι η ποιήτρια εκπροσωπεί επάξια τη συναισθηματική ποίηση δίχως λυρικούς βερμπαλισμούς και λοιπά στοιχεία τεχνηέντως δοσμένα, αλλά με στρωτό κατανοητό λόγο, τα ποιήματα της εκχέουν όλα εκείνα τα τραγικά αισθήματα που νιώθουμε όλοι μας στις κρίσιμες στιγμές της ζωής μας, που ωστόσο, μέσα από αυτά γινόμαστε πιο ανθρώπινοι, περισσότερο υπομονετικοί και αυθεντικοί. Έτσι και ο δικός της εαυτός φωτίζεται αληθινά, με όλα τα συναισθηματικά φορτία του.
Πόνος. Λύπη. Θλίψη. Συγκίνηση. Στοιχεία δύσκολα που όμως εκπορεύονται από το μέγεθος της απαράμιλλης αγάπης για τον Άλλον, τον πάσχοντα Άνθρωπο. Κι αυτή η αγάπη ως κυρίαρχο στοιχείο προβάλλει τον έσω συναισθηματικό εαυτό της ποιήτριας. 

Η ποίηση της Αγγελικής, από τη μία πλευρά είναι, η διαλεκτική αντιπαράθεση της πραγματικότητας και του ονείρου. Είναι, δηλαδή, η συνειδητοποίηση της οδυνηρής πραγματικότητας και από την άλλη, το ουτοπικό μεγαλείο του πνεύματος που δεν εφησυχάζει απέναντι στα δύσβατα μονοπάτια και ως αληθινή ανάγκη τροφής, καταγράφει -δίχως δημιουργική ψευδαίσθηση, αλλά με ενσυνείδητη υπαρξιακή δυναμική το υπέρ της ζωής, το real που συμβαίνει και υφίσταται σε τρικυμισμένο χωροχρόνο, παραμένοντας ζωντανό στη μνήμη, δίνοντας έκταση στις επιθυμίες, τα όνειρα, το λυγμό, τη χαρά, το φόβο, και φυσικά την ουτοπία.

Με πλούσιο λεξιλόγιο, στέρεο ύφος, κατανοητό, ξεκάθαρο -και με όσα μέσα διαθέτει η θεματική της έμπνευση καταφέρνει- να ενεργοποιεί το πνευματικό της δυναμισμό προβάλλοντας την ουσία του εκάστοτε θέματος με σαφήνεια και άκρατο συναισθηματισμό.

Ζητήματα που απασχολούν συνολικά το έργο της, οι δυο αληθινοί σταθμοί η γέννηση και ο θάνατος. Οι πιο σπουδαίες πηγές για την ποίηση εμπεριέχοντας όλα όσα ενυπάρχουν στη ζωή: ο Άλλος, ο έρωτας, η απόγνωση, ο χωρισμός, η έλλειψη, η μοναξιά, ο θάνατος.

Αυτά τα δύο στοιχεία της ζωής και του θανάτου, είναι τα κυρίαρχα στοιχεία που υπερισχύουν στα έργα της Αγγελικής Σιδηρά.

Εξιλαστήριο θύμα πάντα ο Άνθρωπος… που ζει σε κάθε του βήμα, αντάμα με τον πόνο της απώλειας, και την επερχόμενη μοναξιά του.

Silver Alert, ποίηση γεμάτη μνήμες από το μεγαλείο της λατρείας για τον Άλλον και την απόγνωση της έλλειψης του. Ένα θεματικό περίγραμμα της αφοσίωσης μέσα από την ευαισθησία που συντελεύτηκε όσο εκείνη, η μικρή ηρωίδα, βρισκόταν σε συναισθηματική έξαρση.

Οι ποιήτρια διαλογίζεται με τα ζητήματα που προκύπτουν στη ζωή της κι αποσαφηνίζει εύλογα ερωτήματα ψάχνοντας άλλοτε να βρει ή δίνοντας κάποιες απαντήσεις τους, συνδιαλεγόμενη με τον εαυτό της, με αποτέλεσμα, τα ποιήματα της να αποκτούν μια εξαιρετική δραματικότητα.

Σε εναλλασσόμενους ρυθμούς πτώσεων ανορθώσεων και ανατροπών, ο λόγος της, καθιστά αμεσότερη τη φορτισμένη συναισθηματικά αφήγηση των ποιημάτων.

Με ύφος καθαρά προσωπικό, υπαρξιακά απογυμνωμένο, καταγράφεται ως η προσωπική της βιωματική εμπειρία μέσα από την τέχνη που περικλείει τις αλήθειες της ποιήτριας και ως τέτοια -ως μια αλήθεια- θα μείνει αναλλοίωτη για πάντα και τούτο, δεν θα πάψει να προσδίδει στο χρόνο ακόμη περισσότερη δυναμική και διαχρονικότητα στο έργο της.
Τώρα ξέρω τα παραμύθια πόσο λίγο κρατούνε. 
Και πως το τέλος τους είναι χειρότερο από την πραγματικότητα. 
Τι κι αν λένε: “και ζήσανε αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα”.


Carpe diem… 


Οι πράξεις μετράνε, όχι τα λόγια. Συνήθως όσοι αγαπούν δεν το διατυμπανίζουν, αρκούνται στο να το δείχνουν με μικρές ή μεγάλες κινήσεις μέσα στην καθημερινότητα. Μην παρασύρεσαι από τα μεγάλα λόγια, άφησε τις συμπεριφορές να μιλήσουν για την αλήθεια. Σε στιγμές κρίσης, οι αποφάσεις που παίρνεις, προσπάθησε να μην απαξιώνουν τις μνήμες εκείνες που όταν ήσουν σε δύσκολη θέση κι ένιωθες την ανάγκη για υποστήριξη, ποιος παρέμεινε δίπλα σου; Ποιος παραμέρισε τη δική του ζωή, την δική του πορεία, κι αφιέρωνε χρόνο και ενέργεια για σένα; Ο άνθρωπος αυτός είναι ο αληθινός φίλος σου, γιατί μοιράστηκε μαζί σου, στα εύκολα και στα δύσκολα, τη χαρά και τη λύπη. Αυτόν να υπολογίζεις και να αποδέχεσαι αληθινά δικό σου, δίχως εγωκεντρισμό.
Μία στιγμή ενός μεγάλου κι αδιάκριτου έρωτα… 


-Αθωπάκο μου, μαύρο… Ποτέ ένας άντρας δεν έχει αληθινά δική του μια γυναίκα. Το ξέρεις καλά εσύ… 

-Ίων κορμί μου…. Αυτό κατάλαβες; 

-Γι’ αυτό παίρνεις πάντα τις οριστικές αποφάσεις. Πότε θα αφήσεις τον εαυτό σου να κατακτηθεί, πότε θα θελήσεις να παντρευτείς για να νιώσεις τη μητρότητα, και πότε απροκάλυπτα -η μοναδική σιγουριά του χαρακτήρα σου- θα ακολουθήσεις την αρχή του τέλους. Το κορμί σου είναι αιχμάλωτο, μακριά από εκεί που χτυπάει η καρδιά σου… όλα τα σημάδια της μοίρας, τέσσερα χρόνια τώρα, αυτό έδειχναν… γι’ αυτό υπάρχουν στιγμές που παραφέρεσαι, κι αναγκάζομαι ν’ απομακρυνθώ για να γλιτώσω τον εαυτό μου. 

-Μα, η μοίρα είμαστε εμείς, είχες πει κάποτε, Λατρεμένε μου! 

-Πιστεύεις λόγια τυχαία, Μαρίκα… λόγια δίχως συναίσθημα που σε πάνε αλλού… και βέβαια δεν φταίνε οι άλλοι που τα εκφράζουν… κι έτσι εύκολα αλλάζεις και γίνεσαι μοχθηρή μαζί μου… γιατί ποτέ, αληθινά, δεν αγάπησες κανέναν άλλον στη ζωή σου, παρά μόνο τον βαθύ εαυτό σου. 

-Είμαστε κολασμένοι, Ίων, και οι κολασμένοι έρωτες δεν έχουν κανόνες… τίποτα κοινό δεν έχουμε εμείς με τους άλλους… 

-Είναι πολύ φυσικό να ήθελα ν’ ανήκω στον πρώτο που θα πίστευες, να έδειχνες εμπιστοσύνη, να έβγαινε απ’ το στόμα σου μια καλή κουβέντα, απ’ το χέρι σου ένα χάδι… και να μ’ αγαπούσες… να μ’ αγαπούσες βαθιά… όπως εγώ που άντεξα κάθε εγωιστική και παράλογη διάθεση σου… Όταν αγαπάς, κανένας δεν μπορεί να μπει ανάμεσα… μα εσύ μου μιλούσες πάντα για τον άλλον… έχεις την ικανότητα να μεταμορφώνεις τα γεγονότα, φοράς τη μάσκα του υποκριτή και παίζεις ρόλους δίχως να τους πιστεύεις… κι όμως καταφέρνεις να πείθεις τους θεατές σου… αλλά οι θεατές έχουν τη δική τους ζωή… η δική σου, που είναι;… με ποιον τη μοιράζεσαι… ποιος θα σε νοιαστεί όταν σβήσουν τα φώτα στη σκηνή; με τους τυχαίους εραστές θα πονάς περισσότερο… ο καθένας του θα σου αφήνει και μία ανοιχτή πληγή… κάθε φορά που θα επιστρέφεις θα λείπει κι ένα κομμάτι από την ψυχή σου… 

-Είμαι θεατρίνα, Δραγούμη, μην το ξεχνάς αυτό… εγώ, δεν είμαι τα γυναικάκια που ίδρωσαν τα σεντόνια σου… είμαι η Κοτοπούλη… όλοι πρέπει να χαμηλώνουν το κεφάλι τους… κι όλα είναι στα πόδια μου… όλα! 

-Σ’ αγάπησα, κι άντεχα… γι’ αυτό πήρα στα σοβαρά κάτι που ήταν δύσκολο να κερδηθεί, ο εγωισμός σου… 

-Άντρας, τι ανόητες σκέψεις… πάψε, καρδούλα μου, μόνο εσένα έχω στην καρδιά μου…


www.dvarvarigos.gr

Μέσα από Σένα"


http://www.onradio.gr/player.php?id=411

Καλεσμένος μας ο ΑΛΕΞΗΣ ΖΗΡΑΣ, Κριτικός Λογοτεχνίας- Μεταφραστής... Την εκπομπή παρουσιάζουν: ο συγγραφέας ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΑΡΒΑΡΗΓΟΣ & η ποιήτρια ΝΙΟΒΗ ΙΩΑΝΝΟΥ


Υπεύθυνη προγραμμάτων ΕΛΕΝΑ ΜΑΤΣΟΥΚΑ
Η εκπομπή ακούγεται στα FM στην Αυστραλία και με WEB σε όλο τον κόσμο με μεγάλη ακροαματικότητα. Είχαμε μηνύματα από ΓΑΛΛΙΑ. ΤΟΥΡΚΙΑ. ΡΩΣΙΑ. ΓΕΡΜΑΝΙΑ. ΙΣΠΑΝΙΑ. ΗΝΩΜΈΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΊΕΣ. ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ. ΕΛΛΑΔΑ. ΚΥΠΡΟ. κλπ 

Δημήτρης Βαρβαρήγος - Αλέξης Ζήρας

Νιόβη Ιωάννου - Αλέξης Ζήρας

www.mixcloud.com/δημητρησ-βαρβαρηγοσ/
http://www.onradio.gr/player.php?id=411
http://www.ellinikifoni.gr/
www.dvarvarigos.gr
https://plus.google.com/u/0/104845821882179796438/posts
http://dimitrisbarbarigos.blogspot.gr/
Carpe diem - Amour fou
εκδόσεις Λυκόφως


Ένα χρήσιμο και καλαίσθητο βιβλίο - οδηγός ζωής και έρωτα. 
Στο πρώτο μέρος, φιλοσοφικές σκέψεις πολύτιμες για όλους, όσο δυνατοί και να είμαστε απέναντι σε όσα μας συμβαίνουν. Στο δεύτερο, αφιέρωμα στον έρωτα, πολύτιμο στοιχείο της ζωής.


Δημήτρης Βαρβαρήγος

Ευχαριστώ θερμά, όλες και όλους, φίλες και φίλους που βρεθήκατε στην παρουσίαση του βιβλίου μου "Carpe diem", στον ζεστό και φιλόξενο χώρο του βιβλιοπωλείου "Σπόρος" στην Κηφισιά, με τη θετική αύρα των δύο ευγενικών οικοδεσποινών, Κορίνα Αλιβιζάτου και Μαρώ Ξενάκη .



Carpe diem
Άδραξε τη στιγμή, την κάθε στιγμή και ζήσε... 
Στη ζωή ο καθένας ζει και μια νέα προσωπική εμπειρία. Από κάθε εμπειρία, σκληρή ή ευφρόσυνη, αντλείται κάποιο καλό. Ο θυμός με αυτό που κάποτε βίωσες και αγάπησες είναι ανώφελος, σε χαμηλώνει, σε κρατάει δεμένο. 
Δεν υπάρχει μάταιο γεγονός. 
Δεν υπάρχει ανώφελη μέρα. 
Δεν υπάρχει ανώφελη δοκιμασία. 
Δεν υπάρχει ανώφελη σχέση. 
Δεν υπάρχει ανώφελη πράξη. 
Όλα συμβαίνουν για κάποιον σκοπό. Διώξε από μέσα σου το θυμό, δείξε ευγνωμοσύνη για όσα ένιωσες, δέχθηκες, εισέπραξες, ό, τι κι αν ήταν αυτά και για όσο διήρκησαν. Όσο κι αν κάτι σε πλήγωσε· δεν ήταν αναίτιο... κάτι σου άφησε, κάτι κέρδισες.


Ένα βιβλίο με δύο όψεις: Πώς μπορούμε να γίνουμε καλύτεροι ως άνθρωποι αλλά και πώς εκφράζεται το μεγαλείο του έρωτα μέσα από τον έρωτα. Αυτό είναι το νέο βιβλίο του ΔΗΜΗΤΡΗ ΒΑΡΒΑΡΗΓΟΥ που θα παρουσιάσει η φιλόλογος και ηθοποιός Μάρθα Παπαδοπούλου, στον φιλόξενο χώρο του βιβλιοπωλείου Σπόρος Sporos, Γ. Δροσίνη 7 στην Κηφισιά, την Παρασκευή 17 Μαΐου, στις 19.00.



Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο ενότητες… ουσιαστικά είναι δύο σε ένα. Το Carpe diem είναι ένα βιβλίο φιλοσοφικών στοχασμών που εξιδανικεύει τον αυθεντικό εαυτό, την ουσιαστική ζωή, την αγνή αγάπη και τις πηγαία ανιδιοτελείς συμπεριφορές ως αντικείμενα αυτοελέγχου που ωθούν τον αναγνώστη να ανακαλύψει στοιχεία του ίδιου του εαυτού του και θα τον βοηθήσουν να εντρυφήσει σε θέματα αυτογνωσίας.





Το δεύτερο βιβλίο, Amour fou, εκφράζει το μεγαλείο του έρωτα μέσα από τον έρωτα. μέσα από την δύσβατη διαδρομή αυτογνωσίας, αναδύεται η ιερότητα της ψυχής που βιώνει η αγάπη. Σαν ψίθυρος που απλώνεται γλυκά, το βιβλίο αφήνει την αίσθηση πως συμβαίνει σε δύο κόσμους παράλληλους, τον ονειρικό και τον πραγματικό
"Μέσα από Σένα"


Καλεσμένη μας η ποιήτρια & εικαστικός ΗΡΩ ΝΙΚΟΠΟΥΛΟΥ... Την εκπομπή παρουσιάζουν: ο συγγραφέας ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΑΡΒΑΡΗΓΟΣ & η ποιήτρια ΝΙΟΒΗ ΙΩΑΝΝΟΥ


Υπεύθυνη προγραμμάτων ΕΛΕΝΑ ΜΑΤΣΟΥΚΑ
Η εκπομπή ακούγεται στα FM στην Αυστραλία και με WEB σε όλο τον κόσμο με μεγάλη ακροαματικότητα. Σήμερα ειχαμε ανταπόκριση με ακροατές από ΚΑΝΑΔΑ. ΡΩΣΙΑ. ΚΥΠΡΟ. ΑΜΕΡΙΚΗ. ΟΥΚΡΑΝΙΑ. ΙΤΑΛΙΑ. ΔΑΝΙΑ. ΕΛΛΑΔΑ. ΑΙΓΥΠΤΟ. ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ. ΜΑΛΤΑ. κλπ



Η Ηρώ Νικοπούλου γεννήθηκε στην Αθήνα όπου κατοικεί και εργάζεται. Σπούδασε ζωγραφική και σκηνογραφία στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών. Έχει κάνει πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Έχει δημοσιεύσει τρείς ποιητικές συλλογές, ένα μυθιστόρημα και τρεις συλλογές διηγημάτων. Τελευταίο βιβλίο της: "Ασφαλής πόλη" (διηγήματα, εκδ. Γαβριηλίδης, 2015).

Έχει συμμετάσχει ως προσκεκλημένη σε τέσσερα διεθνή φεστιβάλ ποίησης: Τουρκία (2012), Θεσσαλονίκη (2013), Αθήνα (2013), Κροατία (2015).
Από το 2010 συνδιευθύνει με τον Γιάννη Πατίλη την ιστοσελίδα για το μικρό διήγημα Πλανόδιον-Ιστορίες Μπονζάι και επιμελήθηκε μαζί του την ανθολογία μικρού διηγήματος "Ιστορίες Μπονζάι '14 " (εκδ. Γαβριηλίδης, 2014).
Ποιήματα, διηγήματα και άρθρα της έχουν δημοσιευθεί στον περιοδικό και ημερήσιο Τύπο και έχουν μεταφραστεί στα Αγγλικά, Ρωσικά, Τουρκικά και Κροατικά. Είναι μέλος του Εικαστικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, της Εταιρείας Συγγραφέων και του Κύκλου Ποιητών.
Διατηρεί την ιστοσελίδα: www.ironikopoulou.gr

Τρίτη, 21 Μαΐου 2019

γράφει ο Δημήτρης Βαρβαρήγος

Μαρία Στασινοπούλου 


Χαμηλή Βλάστηση 
Θάμνοι, Πόες και Μπονσάι 

Εκδόσεις Κίχλη 


«Χαμηλή βλάστηση», το δεύτερο βιβλίο της φιλολόγου, δοκιμιογράφου, κριτικό λογοτεχνίας και πεζογράφου, Μαρίας Στασινοπούλου. Στο βιβλίο αυτό υπάρχουν ιστορίες από την καθημερινότητα. Ιστορίες γνωστές και απλές φαινομενικά, αλλά πολύ ουσιαστικές με τον τρόπο που τις απέδωσε η συγγραφέας. Ιδιαιτερότητα τους είναι η μικρή φόρμα η οποία κρύβει μια μεγάλη δυσκολία, μέσα σε λίγες αράδες να πει όσα πιθανόν να λέγονται σε περισσότερες σελίδες.

Η Μαρία Στασινοπούλου, τόλμησε να αντιμετωπίσει αυτή τη δύσκολη εκφορά γραφής αποτυπώνοντας στο χαρτί τα συναισθήματα, τις πράξεις κι εκείνες τις πρακτικές που εμπλέκονται με ήθη και συνθήκες όπως ενυπάρχουν και βιώνονται στις ζωές των ανθρώπων μαζί με τις μύχιες σκέψεις τους, με μια χρηστική γλώσσα απολύτως σαφή και κατανοητή. 


Αυτή η στρωτή θεματική διατύπωση, είναι και η επιτυχία του βιβλίου να μεταδίδει τις έννοιες -σε κάθε μία ξεχωριστή αφήγηση- με το σημερινό ύφος απόδοσης και σκέψης, όπως όλοι μας άλλωστε, με όσα ζούμε τα αντιμετωπίζουμε -πιθανώς, με τον ίδιο τρόπο.

Από την πρώτη σελίδα είναι εμφανής η έντονη διάθεση της συγγραφέως στην εξιστόρηση να μην ξεφύγει από την καθαρή μεστή, συνοπτική και αρκετές φορές, ρεαλιστική απόδοση της, αλλά και με την αναγκαία πνοή για την αναζήτηση του ευ να υποφώσκει έντονα σε όλα τα περιστατικά των κειμένων.

Γραφή που δημιουργεί ένα ιδιαίτερο ύφος μέσα στην έτσι κι αλλιώς πλούσια ελληνική γλώσσα.

Το βιβλίο χωρίζεται σε τρεις ενότητες «Θάμνοι», «Πόες», «Μπονσάι», ανάλογα με το μινιμαλιστικό εύρος της κάθε μίας, δηλαδή, με την απόρριψη περιττών στοιχείων, ως χρήστης και δημιουργός μιας γλωσσικής γεωμετρίας που κερδίζει τον αναγνώστη από το πρώτο κιόλας κείμενο. 


Μικρές ιστορίες που διαβάζοντας τες ανακαλύπτεις πράγματα πίσω από το φαινομενικό γεγονός. Ανακαλύπτεις πως μέσα σε λίγες αράδες υπάρχει ένας κόσμος γεμάτος στιγμιότυπα και πράξεις από την καθημερινή ζωή, που περιμένει με ξεχωριστό ενδιαφέρον να τον ανακαλύψεις.

Η Στασινοπούλου γράφει για περιστατικά π της έκαναν εντύπωση. Απλά καθημερινά συμβάντα που όμως στο καθένα υπάρχει μια προέκταση μέχρι να φτάσεις στον πυρήνα τους.

Η συνοπτική αναφορά δεν μειώνει σε καμία περίπτωση το ύφος απόδοσης των ιστοριών. Αντίθετα επικεντρώνεται στην ουσία του θέματος, ίσως στην κορύφωση του, στο σημείο, δηλαδή, που βρίσκεται όλη η ένταση και η ορμή του μύθου.

Γράφει στης σελίδα 88 από την ενότητα μπονσάι με τίτλο:

Κάνε ότι θέλεις.
Πάντα ήθελα να ξέρω τι κάνεις, τι σκέφτεσαι, που πας. Στην αρχή από έρωτα, έπειτα από ενδιαφέρον, ύστερα από συνήθεια, κάποτε από ζήλια. Μπορεί να ευθυνόταν γι’ αυτό η ανασφάλεια μου. Κάνε, επιτέλους, ότι θέλεις. Βαρέθηκα μια ζωή να παρακολουθώ δυο ζωές.

Πόσο μεστός λόγος, μέσα σε αυτές τις λιγοστές λέξεις να αναλύεται το ψυχικό υπόβαθρο μιας ολόκληρης και μεγάλης χρονολογικά πορείας ενός ανθρώπου σε σχέση. Και γίνεται άμεσα κατανοητή από τον αναγνώστη γιατί άγγιξε τον πυρήνα του ζητήματος. Ένας πυρήνας που υπάρχει σε όλους μας και μας ταυτίζει. 



Καθόλου εύκολη η περιεκτική φόρμα που ακολούθησε στη χαμηλή βλάστηση, έρχεται όμως η στέρεη γραφή να προσδώσει εκείνες τις μικρές λεπτομέρειες που χτίζουν τη γενική εντύπωση με περισσότερο συναίσθημα σαν να δροσίζει τις ρίζες τους, να τις κάνει να ανθίζουν κι από χαμηλή, αλληγορικά, βλάστηση, να ψηλώνουν, μέσα απ’ το πλούσιο πνεύμα και τη δυναμική της γραφής καθώς μιλάει για αλήθειες της ζωής συντεριασμένες με φαντασία, υπαινικτικό χιούμορ διάχυτο συναίσθημα, και τρυφερή ειρωνεία απέναντι στην ουτοπία της ίδιας της πραγματικότητας.

Ο έρωτας, η αγάπη, ο χρόνος, η φθορά, ο θάνατος καταθέτονται με ευχέρεια γνώσεως ως να πρόκειται βιωματικός τρόπος κι όχι ως αυτοβιογραφικός. Είναι λαθεμένη η εντύπωση που υπάρχει για τους συγγραφείς να τους ταυτίζουν με το εκάστοτε ιστορούμενο έργο τους. Ωστόσο, η συγγραφέας με την αψεγάδιαστη γραφή της, έχει καταφέρει να οδηγήσει τον αναγνώστη σε μια τέτοια οδό· κι αυτή είναι η επιτυχία του βιβλίου.

Κι αυτό γιατί οι ιστορίες είναι γραμμένες με συνέπεια, όπου κάθε ενεργούμενος λόγος απορρέει από το κύριο ψυχικό γνώρισμα και τις μοναδικές ανθρώπινες συμπεριφορές και αποκλίσεις γεμάτες από γεγονότα που αναζητούν και υφαρπάζουν το άμεσο ενδιαφέρον του αναγνώστη.

Και στις τρεις ενότητες, οι ιστορίες καταλήγουν σε έκπληξη. Πολύ διαδεδομένη αυτή η κατάληξη ειδικά στο διήγημα. Το στοιχείο της έκπληξης επιτυγχάνεται με την αποσιώπηση ή την απόκρυψη κάποιας ζωτικής πληροφορίας, η οποία συνήθως παρουσιάζεται στην τελευταία πρόταση. Η πληροφορία αυτή μπορεί να αναφέρεται στη χαρακτηριστική ανταπόκριση του κεντρικού ήρωα ή να εξηγεί το πώς προέκυψε κάποια συγκρουσιακή δοκιμασία.

Γράφει στο

Γενέθλιον ήμαρ
Σήμερα έχει γενέθλια ο Νικήτας Παρίσης, βοηθήστε τον να γιορτάσει τα γενέθλια του. Σκεφτήκαμε ότι δεν θα θέλατε να χάσετε την ευκαιρία να του ευχηθείτε Χρόνια Πολλά, με πληροφορούσε το facebook πρωί πρωί την ημέρα της κηδείας του.

Δεν έχει σημασία ποιο συστατικό πλοκής θα τραβήξει το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Ίσως το θέμα ή ο ήρωας ή μια κατάσταση. Σημασία έχει ότι όλες οι ιστορίες θα σας μαγέψουν γιατί είναι αληθινές, όμοιες με αυτές που ζούμε όλοι μας.
γράφει ο Δημήτρης Βαρβαρήγος

Δημήτρης Βαρβαρήγος


η Μαγική τρέλα της δημιουργίας
Δημιουργική γραφή
εκδόσεις Εντύποις

Τι σημαίνει αλήθεια δημιουργική γραφή; Είναι δυο λέξεις που αν συνταιριαχτούν δίνουν ένα σοβαρό αποτέλεσμα.
Η δημιουργία από τη μια και η γραφή από την άλλη. Μαθήματα δηλαδή, αν συνοψιστούν. Δηλαδή, ακόμη πιο σημαντική λέξη.

Και να μερικά ακόμη ερωτήματα.

· Πως γίνεται να διδαχτώ τη δημιουργική γραφή;

· Τι σημαίνει δημιουργικότητα εδώ;

· Ποια η διαφορά της απλής γραφής με τη δημιουργική;


Δημιουργικός στο λεξικό σημαίνει: Αυτός που δημιουργεί, που παράγει κάτι. Αυτός που δημιουργεί καλλιτεχνήματα, ένα έργο σημαντικής καλλιτεχνικής αξίας.

Με λίγα λόγια Δημιουργική γραφή σημαίνει: Παράγω κάτι νέο, επεξεργάζομαι καλλιτεχνικές μορφές, γίνομαι παραγωγικός, προκαλώ: διαρκώς νέες δημιουργίες.

Όλα αυτά περιέχονται στη Δημιουργική γραφή, μα δεν είναι αρκετά γιατί χρειάζονται ολόκληρο τον άνθρωπο μέσα κι έξω. Όπως φαίνεται και όπως αισθάνεται για να μπορεί να χρησιμοποιεί τις λέξεις.

Οι λέξεις είναι πολύ σημαντικές, προβάλλουν έννοιες γεμάτες ένταση και ουσία που επεξηγούν με σοφία κάθε φαινόμενο, κάθε στοιχείο ή πληροφορία. 



Εμείς εδώ δεν θα τις ονομάσουμε σοφές, αλλά δημιουργικές. Γιατί εκφράζονται μέσα από τον άνθρωπο ανάλογα με τις αισθήσεις που του προκαλούν όταν συμβαίνουν.

Μερικές από αυτές σαν παράδειγμα όπως είναι ο Φόβος, η Έλλειψη, ο Πόνος… κλπ.

Απλές λέξεις με μεγάλη σημασία, που θα τις ονομάσω: Απλά λόγια, έτσι όπως τα εκφράζουμε σε ένα διάλογο, σε ένα γράμμα που γράφω κάθε φορά όταν θέλω να μιλήσω, να επικοινωνήσω με κάποιον που αγαπώ, γιατί με αυτό τον τρόπο βρίσκω την ευκαιρία να του μιλήσω για εμάς, για εμένα, να του αποκαλύψω λεπτομέρειες που δεν μπόρεσα ποτέ να του πω προφορικά. 






Γιατί;

Ίσως γιατί, στο γραπτό λόγο εκφράζομαι με περισσότερη σαφήνεια.

Ίσως γιατί, τα προφορικά λόγια δεν μένουν, φεύγουν παρασυρμένα από τον άνεμο.

Ίσως γιατί, είμαι γεμάτος λέξεις και βρίσκω ευκαιρία να τις βάλω σε μια σειρά.

Ίσως γιατί, μου αρέσει το γράψιμο και αισθάνομαι τέλεια όταν μοιράζομαι λόγια και ιδέες με τους άλλους.

Όλα αυτά λοιπόν που βγαίνουν από μέσα μου είναι μια δημιουργία.

Είναι μια μαγεία. Η μαγική τρέλα της δημιουργίας. 


Γι’ αυτό λοιπόν, δώσε σχήμα και μορφή στις τυχαίες εμπνεύσεις σου. Βέβαια η έμπνευση είναι στιγμιαία, σαν αστραπή φωτίζει το μυαλό και χάνεται.

Κατόπιν για να υλοποιηθεί χρειάζεται αφοσίωση, αγάπη και υπομονή. Μα όταν ολοκληρωθεί είναι Δημιουργία.
γράφει ο Δημήτρης Βαρβαρήγος

Νιόβη Ιωάννου


Πορτατίφ 
ποιητική συλλογή
εκδόσεις Μανδραγόρας

Θα ξεκινήσω με τη ρήση του Μαλαρμέ πως, «η ποίηση δεν γίνεται με ιδέες αλλά με λέξεις». Βεβαίως υπάρχουν πολλές απόψεις γι’ αυτό το ζήτημα όσοι και οι ποιητές θα έλεγα, που μπορούν κάποιοι να μιλήσουν για την ευαισθησία του ποιητή, τη διάνοια, τη γνώση, τη λογική οξύτητα, την έφεση του και πολλές άλλες εκδοχές, ερμηνείες και διατυπώσεις, αλλά το θεμέλιο για όλα αυτά είναι οι λέξεις κι αυτές τις λέξεις χρησιμοποιεί η Νιόβη στα ποιήματα της νέας της συλλογής, με μια ισχύ που χαρίζει τη δυνατότητα της διανοητικής σύλληψης να μεταστοιχειοθετεί το ερέθισμα σε έργο τέχνης.

Πορτατίφ, η τέταρτη συλλογή από τις εκδόσεις Μανδραγόρας. 90 ποιήματα που συνεχίζουν μέσα από μυημένες λέξεις να μετατρέπουν τα συναισθήματα σε λέξεις, σε έννοιες, σε φωνές. 


Αφετηρία πάντα, η ατομική της εμπειρία, που φυσικά αυτό γίνεται αμέσως αντιληπτό από το πρώτο μόλις ποίημα, ότι ο λόγος της περνάει πρωτίστως μέσα απ’ την ψυχή της και προβάλλεται ως ένα πολυφωνικό έργο που ξεπερνά τα όρια της απλής ποιητικής φόρμας, μολονότι το υπερεαλιστικό ύφος που ακολουθεί καταφέρνει να ζωντανεύει με συμμετρία έναν λόγο γεμάτο μεταφορές και συμβολισμούς φτιάχνοντας είδωλα σε καθρέφτες αόρατους να γράφουν εικόνες από μνήμες κι από παρούσες πράξεις.

Η ποιήτρια με μια πίστη στη τέχνη του λόγου που υπηρετεί με συνέπεια εκτός από τα ποιήματα στη συλλογή εμπεριέχονται και μικρά πεζά κείμενα με ποιητική πάντα χροιά.
Είναι δημιουργήματα της ιδιαίτερης εκείνης ματιάς και πρόσληψης. Είναι το προσωπικό της Ντουέντε, δηλαδή μια μυστηριακή δύναμη που όλοι νιώθουμε, σε στιγμές δημιουργίας, μα που κανένας φιλόσοφος δεν μπορεί εξηγήσει.
Είναι εκείνο το ιδιαίτερο ύφος που αποτυπώνει τη γλωσσική της επάρκεια, και με αποκρυσταλλωμένη συνείδηση και σκέψη καταθέτει με ψυχικό βάθος.


Ένας λόγος ευθύς, απόλυτα εναρμονισμένος με τις ειλικρινείς προθέσεις της να βγάλει στο φως όσα κυοφορούνται στο μυαλό της.
Σε κάθε ποίημα διαφαίνεται η ουσιαστική ανάπλαση των αισθήσεων της σε σκέψεις που διεγείρουν και συνάμα τροφοδοτούν τη διανοητική αντίληψη του αναγνώστη.
Γραφή στο έπακρο έμπλεων συμβολισμών. Στα περισσότερα ποιήματα συναντάμε πολλά και πρωτότυπα σχήματα λόγου ποτέ ατάκτως ειρημένα, αλλά απολύτως ενιαλογικά επηρεασμένα από τις θεωρίες του υποσυνείδητου.

Το γενικό αντικομφορμιστικό κλίμα, η τεχνική και οι εκφραστικοί τρόποι έκφρασης της ποιήτριας, παραπέμπουν σε μια εναντίωση στον κοινωνικό κονφορμισμό και στην εναντίωση της μάζας που είναι σε πολλές περιπτώσεις τόσο ισχυρές που το άτομο συνθλίβεται και δεν μπορεί να απαλλαγεί από τα δεσμά του.
Υπάρχουν ποιήματα που ξεφεύγουν από την αισθηματολογία του συνηθισμένου λυρισμού. Υπάρχουν άλλα που εισάγουν το διανοητικό στοιχείο ως κύριο παράγοντα των εννοιών που αφήνουν.
Αυτή η διαφοροποίσηση που διαφαίνεται από ποίημα σε ποίημα κι από συλλογή σε συλλογή είναι ίσως η συνέπεια στην αφοσίωση ενός λόγου που συνεχώς εξελίσσεται πάντα μέσα από τις προσωπικές εμπειρίες της ποιήτριας.
Στην ποίηση της εκφράζει με τον πληρέστερο τρόπο την απήχηση που μπορεί να έχει η δημιουργία μέσα στο χρόνο, στον οποίο ανήκει κυρίως ο δικός της, ο προσωπικός ποιητικός λόγος, για να πιστοποιεί την ύπαρξή του στον επέκεινα.
Σε όλα της τα ποιήματα και στα τέσσερα βιβλία, -καθώς είχα την τύχη να διαβάσω και να αναφερθώ σε αυτά- αντιλήφθηκα ότι τη στιγμή της δημιουργίας κατέχεται από τη μέθη, τη γνώση και τη δύναμη μιας ποιητικής εκφοράς που είναι τόσο πολύ δυνατή όπως συμβαίνει η ίδια μέθη σε μια ερωτευμένη ψυχή.
Κι αυτή τη σχέση έχει με την ποίηση και η Νιόβη -να είναι προσηλωμένη στη τέχνη της για να βρίσκει σωστές διεξόδους που μπορούν να είναι αξιοπρόσεκτες και αξιόλογες, όπου ο μετρημένος λόγος, η συμμετρία, η οικονομία, και το τέμπο να προσδίδουν ένα ολοκληρωμένο αποτέλεσμα στη συμπυκνωμένη γραφή της αφήνοντας τα υπόλοιπα διανοήματα, αντιλήψεις και τάσεις να εξυπηρετούνται καλύτερα από την πένα της που μόνο με την ποίηση προσεγγίζονται.

Γράφει:
Η Μαρία με τη λευκή φωνή. Το λερωμένο φόρεμα. Τα αγουροξυπνημένα μαλλιά. Χιλιάδες φορές γεννημένη απ’ τα λάθη της. Που περπατούσε χιλιόμετρα για να διανύσει την απόσταση ενός βλέμματος. Κι ας φοβόταν το σκοτάδι, επιστρέφοντας.

Και τα πουλιά που πετούσαν χαμηλά όταν συννέφιαζε, φοβόταν. Με χέρια μπερδεμένα απόδιωχνε τον ίσκιο τους ρίχνοντας μαύρο ψωμί στον ουρανό. Και το μέτωπό της έμενε αφύλαχτο. Η Μαρία που γεννήθηκε με τα γόνατα θυμωμένα. Χωρίς να βγάλει άχνα όταν επίμονα τη ρώτησαν, «γιατί». Μόνο ξεχνούσε επίτηδες τα συρτάρια ανοιχτά, μεγαλώνοντας. Κι ήξερε πως κανείς δε θα τη μάλωνε γι’ αυτό.
Η ροή της ύπαρξης μέσα σε σελίδες γεμάτες ζωντανές λέξεις που έρπουν αθόρυβα και εισχωρούν ως αυτούσιες έννοιες έρχονται πότε αντιμέτωπες κι άλλοτε με ηθελημένη ταύτιση με αντιλήψεις, γνώμες και αισθήσεις της ανθρώπινης καθημερινότητας που παίρνει σχήμα από τις πράξεις έτσι που καμιά δυσπιστία να υπάρχει για τις λέξεις που φανερώνουν συσσωρεμένες εμπειρίες σε μια πλούσια ποιητική εκφραστική ύλη με την απόλυτη καθαρότητα των ειλικρινών προθέσεων, το βάθος των σκέψεων και τη δύναμη των ιδεών της ποιήτριας.
Δεν είναι εύκολη η αποτύπωση, η απόδοση εμπειριών όσο κι αν αποτελεί την ειλικρινέστερη μορφή ερμηνείας ή όσο κι αν η υπερρεαλιστική διάθεση ύφους παρουσιάζεται ως ηχηρή κραυγή αγωνίας απέναντι στη σιωπή.
Μέσα από τη δική της πραγματικότητα η ποιήτρια είναι σε θέση να δημιουργεί όψεις της ζωής και των αισθήσεων σε μια σύντομη μικρή φόρμα.

Γράφει:
“όχι ποτέ δεν κοίταξα το φεγγάρι αφού μπορώ ακόμα ν’ αμύνομαι σ’ εκείνους που με πίστεψαν ζωντανή”

Με μια αόρατη κλωστή δένει και ενώνει κάθε συνθήκη σε μια ενότητα.
Στα ποιήματα της δεν αμφισβητείται η αποτελεσματικότητα της γλώσσας ως μέσο διαπροσωπικής επικοινωνίας, ούτε και η περιγραφή μιας αισθηματικής πραγματικότητας που φορτίζει κάθε ιδεολογική έκφραση παράλληλα με τον συσχετισμό της γλωσσικής απεικόνισης και την προοπτική μιας άλλης οπτικής γωνίας από τον αναγνώστη.
Κι αυτή η διαπροσωπική επικοινωνία είναι ο προσωπικός της τρόπος έκφρασης ως ο μοναδικός ευσεβής πόθος τής δημιουργού, να πετύχει την ιδιαιτερότητα μιας γλώσσας που απαιτεί υποταγή μόνο ως εργαλείο κι όχι ως ιδιομορφία.
Ποίηση και ζωή είναι ένας υπαρκτός αγώνας με μια βαθύτερη κι όχι απλουστευμένη πνευματική αντίληψη. Μέσα από αυτό τον υπαρκτό αγώνα προβάλλονται και τα τρία κύρια θέματα που ασχολείται γενικά ο ποιητικός λόγος ως η βάση των υπολοίπων.

Η ζωή, ο έρως και ο θάνατος. Οι υπόλοιπες θεματικές κατηγορίες εμφορούνται από αυτά τα τρία βασικά θέματα που παρ’ όλη τη σπουδαιότητα τους απλά ακολουθούν.
Και αναφέρω μερικούς τίτλους από τα ποιήματα.

το πιο δικό μου απόγευμα

Πως χαίρεται η ψυχή σ’ ένα ξημέρωμα;

η Μαρία με τη λευκή φωνή

Πόσες φορές και σε ποιες ψυχικές εξάρσεις έχεις κρυφτεί στην ψυχή σου;

Όχι ποτέ δεν κοίταξα το φεγγάρι

Απαντάει…
Αυτές είναι ως παράδειγμα, μα κι άλλες πολλές εικόνες που δεν θα εξιτάριζαν την φαντασία και τις αισθήσεις αν δεν υπήρχε η γοητεία, η ψευδαίσθηση, η ουτοπία, η αγάπη για δημιουργία.
Ίσως ενστικτωδώς να ενστερνίζεται ποιητικά την άποψη του φιλόσοφου Ζαν Πωλ Σαρτρ που με το δικό του τρόπο σκέψης και έκφρασης, προέτρεψε τον άνθρωπο να αναζητήσει το ηθικό χρέος του πέρα από τις ηθικές αρχές που έχουν καθιερωθεί παραδοσιακά και είπε: «Θέλω να διατηρήσω τον κόσμο όπως είναι, όχι γιατί μου φαίνεται καλός. Αντίθετα τον θεωρώ άθλιο, αλλά γιατί ζω μέσα σ’ αυτόν και δεν μπορώ να τον καταστρέψω χωρίς να καταστραφώ μαζί του».
Προσωπικά θα έλεγα πως η ποίηση της ακολουθεί τη θεωρεία του Εμπειρισμού που υποστηρίζει, πως η πηγή και τα συστατικά της ανθρώπινης γνώσης προέρχονται από την εμπειρία που αποκτάται μέσω των αισθήσεων. Αυτές μπορεί να είναι είτε οι πέντε αισθήσεις (ακοή, όραση, αφή, όσφρηση, γεύση) ή εσωτερικές αισθήσεις όπως ο πόνος και η ευχαρίστηση.

Σε αυτή την πεπατημένη η Νιόβη καταθέτει τη δική της άποψη προς αυτό το κοινό σημείο της διαφυγής και των απωλειών του ανθρώπου καταδεικνύοντας συγκεκριμένα τη σπουδαιότητα και την ερμηνεία της ανθρώπινης ύπαρξης μέσα από τον ποιητικό της λόγο.
Δεν θα γίνονταν ακριβώς αντιληπτά ούτε αισθήματα ούτε εικόνες αν δεν είχε ο άνθρωπος αξιολογήσει τη ζωή του, αν δεν ένιωθε ελεύθερος, ισότιμος, ζωντανός κι ερωτευμένος.
Αν δεν είχε αποδεχτεί τον θάνατο για να ζήσει και να ξεχωρίσει την ομορφιά και τις χαρές της ζωής.
Και γι’ αυτά τα σπουδαία και μεγαλειώδη που συμβαίνουν γύρω και μέσα μας ως συναισθήματα μιλάει μέσω της ποίησης της.
Κι όπως κανείς δεν έχει μείνει αλώβητος και σαν άνθρωπος με πείρα όπου έχει ζήσει τα όμορφα και τα οδυνηρά της ζωής γέμισε και η ίδια εμπειρίες από την πλούσια απογυμνωμένη πραγματικότητα χρησιμοποιώντας αυτός ο ρόλος το επιχείρημα στην διαμόρφωση της ποιητικής της ταυτότητας που όσο συγκροτημένη κι αν δείχνει μέσα στα πλαίσια της τεχνικής οργάνωσης ενός ποιήματος, δοκιμάζεται από τη δημιουργική παραφορά της δυναμικής περισυλλογής και διάνοιας της.
Όπως έχω στο παρελθόν τονίσει για τη γραφή της Νιόβης, είναι ο υπερεαλισμός μέσα απ’ το συναίσθημα… αυτός είναι ο όρος που δίνω κυρίως στις δύο τελευταίες ποιητικές όσο και ποιοτικές συλλογές, Εις Άτοπον και Πορτατίφ από τις εκδόσεις Μανδραγόρας και τούτο γιατί με πεποίθηση στέκει νηφάλια στο χάος των λέξεων με μια τεχνική αρτιότητα που είναι το προσόν των απεικονίσεων της κι αποδεικνύει πως στέκεται σήμερα ως η συνεπέστερη εκπρόσωπος της υπερεαλιστικής έκφρασης.
γράφει  ο Δημήτρης Βαρβαρήγος

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΥΜΠΑΡΔΗΣ 
Αδέλφια 
εκδ. Μεταίχμιο, σελ. 306 


Τα «αδέλφια» είναι το πέμπτο βιβλίο του Γιώργου Συμπάρδη, από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Είναι ένα μυθιστόρημα που έρχεται να προσθέσει στην είδη διαμορφωμένη άποψη πως ο συγγραφέας έχει κερδίσει επάξια μια ιδιαίτερη θέση στο αναγνωστικό κοινό και άρα στην ελληνική γραμματεία. Καλός χειριστής του λόγου, συντάσσει προτάσεις με οικονομία λέξεων που δεν στερούν τίποτα απ’ την αφήγηση. Αντίθετα την καθιστούν ευκολοδιάβαστη και αληθινά ουσιαστική καθώς η κάθε κατάλληλη λέξη καλύπτει απόλυτα το περιεχόμενο των εννοιών τους.

Επιλέγει και δημιουργεί άρτιους ήρωες σε μια στέρεη και αληθοφανή πλοκή που κρατάει αμείωτο ενδιαφέρον. Ουσιαστικά είναι ένα βιβλίο χαρακτήρων. Φρόντισε ο συγγραφέας να δημιουργήσει, εκείνους τους ζωντανούς χαρακτήρες που έχουν ζωτική σημασία στη λογοτεχνία και αναδεικνύουν την μυθιστορία η οποία τους αναδεικνύει. 


Ο τίτλος καθοριστικός, αδέλφια, σε ένα θέμα, φαινομενικά βατό, ίσως απλό… που όμως ξεκάθαρα προβάλεται το ανθρώπινο ενδιαφέρον να προηγείται των πάντων· κι όπως έχει τονίσει ο Τσέχωφ, η ιστορία φωτίζει κι ενσαρκώνει τον ανθρώπινο χαρακτήρα και το ανθρώπινο πάθος.

Αυτό έκανε και ο συγγραφέας, σχεδίασε την πλοκή βάσει των χαρακτήρων της ιστορίας. Το θέμα βεβαίως είναι θεμελιακό στοιχείο της δομής, αλλά κατ’ ουσίαν η λειτουργία του είναι να προσδίδει ενότητα στην απεικόνιση των χαρακτήρων. Το (θέμα) ενδυναμώνει τους (χαρακτήρες) και οι χαρακτήρες ενδυναμώνουν το θέμα. Είναι μια αλληλεπίδραση που προκαλεί ενδιαφέρον και για τα δύο στοιχεία. Θέμα και χαρακτήρες.

Ο Συμπάρδης, με έντεχνο συγγραφικό τρόπο αποκαλύπτει τους χαρακτήρες των αδελφών και διατηρεί την προσοχή του αναγνώστη αφυπνίζοντας τα συναισθήματα του. Γνωρίζει καλά πως ο αναγνώστης ενδιαφέρεται πρώτα και κύρια για τους ανθρώπους, (τους ήρωες). Διαβάζοντας θέλει να μάθει πια είναι η βαθύτερη φύση τους και θέλει να συγκρίνει τους τρόπους συμπεριφοράς τους με τα αντίστοιχα δικά του.

Στην εξέλιξη της πλοκής είναι αναγκαίο να μάθει σε βάθος κάθε κατάσταση που συνδέεται με τις δυσκολίες που προκύπτουν από το κύριο ψυχικό γνώρισμα των ηρώων του και τις ανταποκρίσεις που απορρέουν από αυτό το γνώρισμα. 


Από τις πρώτες σελίδες ο συγγραφέας μας βάζει κοινωνούς στην ιστορία και μας εμπλέκει με τους ήρωες του σε βαθμό να νιώθουμε πως τα ζητήματα τους είναι και δικά μας.

Ο χωροχρόνος της ιστορίας τοποθετείτε στις υποβαθμισμένες περιοχές της Δυτικής Αττικής την δεκατεία του 1950. Από μόνη της η επιλογή αυτή κεντρίζει το ενδιαφέρον για την καταγραφεί της ζωής στα μέσα του προηγούμενου αιώνα. Με τις προλήψεις, προκαταλήψεις και τον ανηλεή αγώνα για επιβίωση μιας κοινωνίας που βγήκε από έναν μεγάλο πόλεμο και προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της σε μια γενική ανασυγκρότηση της πολιτικής και κοινωνικής κατάστασης που επικρατεί.

Η πένα του συγγραφέα εισχωρεί στην τετραμελή οικογένεια του Θανάση όπου συμβαίνει ένας εμφύλιος ανάμεσα στα δυο αδέλφια, σ’ έναν Κάιν κι έναν Άβελ κατ’ αναλογία. Οι δυο τους αντιπροσωπεύουν δύο εντελώς διαφορετικούς κόσμους. Ο μικρότερος αδελφός είναι ο αφηγητής της ιστορίας, ο οποίος αδυνατεί να ενηλικιωθεί. Πώς δημιουργήθηκε αυτή η σχέση; Τι καθορίζει τις τόσο λεπτών αποχρώσεων οικογενειακές σχέσεις γενικότερα;

Δυο εκ διαμέτρου αντίθετοι χαρακτήρες ο αφηγητής και ο κατά τρία χρόνια μεγαλύτερός του αδελφός του Θανάσης. Αυτή η ιστορία τους, ολωσδιόλου διαφορετική πορεία προς την ενηλικίωση και οι συνέπειες της αργότερα, ο ισχυρός δεσμός αίματος που τους ενώνει, αλλά και η αντιπαλότητα και ο ακήρυκτος πόλεμος ανάμεσα τους.

Από την πρώτη μονάδα πλοκής ως και την τελευταία, ο συγγραφέας με δύναμη και σαφήνεια απεικονίζει κάθε κατάσταση και συμβάν που βιώνουν οι χαρακτήρες μέσα από το κύριο ψυχικό τους γνώρισμα. Ο μεγάλος ατίθασος και παρορμητικός, ο μικρός ντροπαλός μένει αδρανής και ενίοτε δέχεται μοιρολατρικά κάποιες καταστάσεις.

Αυτές και μόνο οι διαφορές τους στο πλαίσιο μιας πλοκής που εξελίσσεται σχεδόν 70 χρόνια πριν, είναι αρκετά για να γραπώσουν τον αναγνώστη και να τον βάλουν μέσα στην ιστορία με τα μούτρα. Οι εσωτερικές ιδιότητες των ηρώων του συναισθηματικές και διανοητικές επηρεασμένες από το κοινωνικό και οικογενειακό περιβάλλον τους αναγκάζουν να εκφράζονται μέσα από τις ποικίλες εσωτερικές τους ιδιότητες και τους εξωτερικούς ρυθμιστικούς παράγοντες.

Με απόλυτη επιτυχία ο Συμπάρδης καταφέρνει από τις εξωτερικές ιδιότητες της πλοκής να προβάλλει το κύριο ψυχικό γνώρισμα των ηρώων του. Υποσυνείδητα ακολουθεί το παράδειγμα του Τολστόι ή του Ντίκενς δείχνοντας το κύριο ψυχικό γνώρισμα τους τονίζοντας ένα σωματικό χαρακτηριστικό ή συνήθειες τους.

Το βιβλίο αδέλφια, καταγράφει τη ζωή στα μέσα του 20ου αιώνα και τις δράσεις των ηρώων του που πηγάζουν από τα αίτια της εποχής τους.

Είναι ένα βιβλίο που έχει στις σελίδες του στοιχεία εκείνης της περιόδου για τον τρόπο και το ύφος ζωής των ανθρώπων στις αστικές περιοχές της Αθήνας.

Είναι ένα καλογραμμένο βιβλίο που πρέπει να διαβάσουν όλοι.
γράφει ο Δημήτρης Βαρβαρήγος

Αννα Παχή 
Αντρών εγχΟιρίδιον 
οδηγός επιβίωσης 
εκδόσεις Λυκόφως


Η Άννα Παχή ξέρει τι γράφει. Πιστεύει στην ισότητα των δύο φύλων, γιατί πάνω απ’ όλα και τα δύο φύλα είναι άνθρωποι και δη δομημένοι με όμοιες τις πέντε αισθήσεις, με κοινά προβλήματα και αντίστοιχες αρετές.

Τούτο επιβεβαιώνεται στο τέλος του βιβλίου που ενώ έχει καυτηριάσει με την πένα της κι έχει τσουρουφλίσει με καυτό σίδερο κάθε αντρικό χαρακτήρα, έχει ένα κεφάλαιο με τίτλο: Ο Δικηγόρος του Διαβόλου, αναφερόμενη στις αντρικές γνώμες για το θέμα των δύο φύλων. Ένα ξεκαρδιστικό κείμενο, καθώς είναι απόλυτα ταυτόσημο με την αντρική θέση απέναντι στη γυναίκα.

Με αυτή την πεποίθηση, ότι κανένα φύλο δεν είναι κατώτερο του άλλου, -παρ’ ότι είναι δυο διαφορετικά όντα που ανήκουν στο ίδιο είδος- άλλωστε η σωματική διάπλαση και φυσικά η διαφορετικότητα σκέψης είναι τα κύρια εμφανή στοιχεία της διαφορετικότητας τους. Ωστόσο ζουν και κινούνται στον ίδιο χώρο-τόπο, έχουν την ίδια την ελευθερία του λόγου (καλά δεν το συζητάμε αυτό, αν ξεκινήσουν οι γυναίκες δεν σταματάνε) και μοιράζονται πλέον οτιδήποτε προάγει τη γνώση, το επάγγελμα και την πνευματική τους ανάπτυξη. 


Εκεί που χωλαίνει η υπόθεση ή αλλιώς το λάθος του θεού με τους ανθρώπους, είναι που τους χαρίστηκε το εγώ κι από εδώ αρχίζουν τα δύσκολα στις διαπροσωπικές τους σχέσεις και χτίζουν εαυτούς με τάσεις που αποκλείουν το συναίσθημα στον άλλον.

Η συγγραφέας ως γυναίκα που υποστηρίζει το φύλο της κι έχοντας αποκτήσει την εμπειρία της ζωής και μπορεί να αναγνωρίζει εύκολα τους αντρικούς χαρακτήρες τους οποίους κατέγραψε με περίσσια λεπτομέρεια και γνώση και άπλετο χιούμορ μας παρέδωσε ένα βιβλίο με τον χαρακτηριστικό μεταγραμματισμένο τίτλο «Αντρών εγχΟιρίδιον» και υπότιτλο, «οδηγός επιβίωσης», θέλοντας μάλλον να υπενθυμίσει στις γυναίκες κάποιους τύπους ανδρών για να τους γνωρίσουν καλύτερα και ν’ αποφεύγουν προβλήματα και δύσκολες καταστάσεις. Ο Cool. O Louser. O Workaholic. Το Μπιμπελό. Ο Μαμάκιας. Ο Μπαμπάκιας. Ο Μπήχτης. Ο Μποέμ. Ο Ξερόλας. Ο Παντρεμένος. Ο Πιπίνος. Ο Χούλιγκαν. Το Πληγωμένο Ελαφάκι. Ο Τραμπούκος. Το Sex Body. Bonus track – o Εξουσίας.

Η Άννα καταπιάστηκε με ένα θέμα δυσεπίλυτο για αιώνες τώρα. Έγραψε γι’ αυτούς τους χαρακτήρες με ένα άκρως χιουμοριστικό ύφος θέλοντας πάνω απ’ όλα να διασκεδάσει τους αναγνώστες της όσο αντίστοιχα και να τους προβληματίσει.

Ένα απόσπασμα από το βιβλίο, στο κεφάλαιο Ηθικόν δίδαγμα δείχνει καθαρά τις προθέσεις της συγγραφέως στο να αφυπνίσει συνειδήσεις και να μην ξεχνάνε άντρες και γυναίκες ότι: «Αγαπητέ φίλε, τραβάς κι εσύ τα ζόρια σου, το ξέρω. Κάπου μπερδεύεσαι, κάπου ανησυχείς, κάπου φοβάσαι, ανθρώπινα όλα. Εκείνο που θα ήθελα να καταλάβεις είναι πως άντρες και γυναίκες δεν είμαστε αντίπαλοι αλλά σύμμαχοι. Όλοι αποζητούμε τη χαρά, την ευτυχία. Μαζί, μπορεί να τα βρούμε. Χώρια, μάλλον δύσκολο».

Αυτό που μου έμεινε εμένα από το βιβλίο είναι οι εμπεριστατωμένες απόψεις για την κάθε κατηγορία άντρα που έχει αναφερθεί, η συγγραφέας. Η απλή καθημερινή γλώσσα που δίνει στο βιβλίο ένα ακόμη θετικό στοιχείο να το διαβάσεις. Ίσως ακόμα θα μπορούσε να είναι χρήσιμο ως ένα δοκιμιακό εργαλείο για συγγραφείς, να βρίσκουν στοιχεία και να στήνουν αληθινούς ήρωες στα βιβλία τους. Αλλά πάνω απ’ όλα εκείνο που ξεχωρίζει πέρα από την όποια άποψη και χαρίζει την τέρψη της ανάγνωσης, είναι το πηγαίο και ανεξάντλητο άλλοτε λεπτό, κάποτε σκληρό και συνήθως υπαινικτικά φλεγματικό, χιούμορ.

Ένα βιβλίο χείμαρρος γενικά για τους ανθρώπινους χαρακτήρες κι όχι μόνο για τους άντρες καθώς, αν το κείμενο το επεξεργαστεί με κάποιες αλλαγές κάλλιστα θα μπορούσε να έχει τον τίτλο: Γυναικών εγχΟιρίδιον, οδηγός επιβίωσης και να γίνει είναι ο αντίποδας του εν λόγω βιβλίου που πρωτίστως αναφέρθηκε.

Εν κατακλείδι, διαβάστε το, είναι ένα βιβλίο για άντρες και γυναίκες.